دکتر علیرضا نادری
  سلام، به حساب کاربری خود وارد شوید و یا ثبت نام کنید
 

 

لیزر یاگ یاNd: YAG  (Neodymium-YttriumAluminum-Garnet) 

 

از انواع لیزر در علم پزشکی و در درمان بیماری‌های مختلف چشمی سالهاست که استفاده می شود. رشته چشم پزشکی یکی از اولین رشته های پزشکی است که انواع لیزر در تشخیص و بیماری های چشمی بهره جسته است. یکی از این لیزر ها، لیزر یاگ یا Nd: YAG  یا (Neodymium-YttriumAluminum-Garnet)   است. لیزر یاگ، یک نوع لیزر درمانی است که می تواند در پزشکی برای موارد زیادی نظیر درمان اختلالات پوستی، درمان بیماری های چشمی، حذف دائمی موهای زائد، حذف تاتو (خالکوبی) و درمان برخی از اختلالات ناخن توصیه شود.

لیزر یاگ در چشم پزشکی

 

کاربرد لیزر در کاتاراکت یا آب مروارید

فمتو کاتاراکت (عمل آب مروارید با لیزر)

 

کپسولوتومی خلفی بعد از عمل آب مروارید

يكي از مهمترين عوارض عمل جراحي آب مرواريد (كاتاراكت) در روش فیکو، کدر شدن کپسول خلفی عدسی یا اصطلاحا کاتاراکت ثانویه است. در عمل آب مروارید با روش خارج کپسولی که قبلا رایج بود شیوع آن از40 تا 50 درصد بود. در روش عمل آب مروارید با فیکو و با استفاده از لنزهای داخل چشمی با طراحی جدید شیوع آن به کمتر از ۱۰% کاهش یافته است.
 
پیرامون عدسی طبیعی چشم را غلافی به نام کپسول عدسی احاطه کرده است. در روش های جدید عمل آب مروارید برای برداشتن
عدسی کدر شده چشم( جراحی آب مروارید)، جراح کپسول قدامی(جلوئی) عدسی را باز کرده و سپس با استفاده از امواج اولترا سوند (ماوراء صوت) عدسی را به قطعات کوچکتر می شکند و در نهایت محتویات آن را خارج می کند.  مثل اینکه در قوطی کنسرو  باز شده و محتویات آن تخلیه شود. در نتیجه کپسول عدسی باقی می ماند و عدسی مصنوعی (لنز داخل چشمی) در کپسول عدسی طبیعی کار گذاشته می شود. در نتیجه دیواره خلفی(پشتی) کپسول نگهدارنده عدسی دست نخورده و سر جای اول خود باقی می ماند و ممکن است پس از چند ماه یا چند سال این کپسول خلفی، کدر شده و باعث اختلال بینایی شود.  این حالت، کاتاراکت ثانویه یا after cataract نامیده می شود.

 کدورت در کپسول خلفی عدسی بعد از عمل کاتاراکت قابل درمان بوده اما قابل پیش گیری نیست و نمی توان پیش بینی کرد که برای چه افرادی اتفاق می افتد. با استفاده از لیزر یاگ،  دریچه ای در کپسول خلفی با عمل یاگ لیزرکپسولوتومی ایجاد می شود.

 با استفاده از لیزر Nd: YAG  یا (Neodymium-YttriumAluminum-Garnet)  می توان ناحیه ای از کپسول خلفی عدسی را در قسمت مرکزی برداشت. با این عمل، مسیر بینایی شفاف و در نتیجه بینایی اصلاح می شود. این عمل( posterior capsulotomy باز کردن کپسول خلفی ) یا عمل یاگ لیزر کپسولوتومی نامیده می شود. این عمل بسیار راحت و در طی چند دقیقه و به صورت سرپایی در مطب یا مرکز چشم پزشکی قابل انجام است و بیمار بلافاصله به کار و زندگی معمول خود برمی گردد و بینایی از روز بعد از عمل به حداکثر میزان خود خواهد رسید. به طور معمول بهتر است برای انجام کپسولوتومی ۳ تا ۶ ماه از عمل آب مروارید گذشته باشد.

 

لیزر کپسولوتومی در درمان کدورت کپسول عدسی بعد از عمل آب مروارید

 

کاربرد لیزر در درمان گلوکوم (آب سیاه)

درمان گلوکوم (اب سیاه) زاویه باز با لیزر

گلوکوم یکی از مهمترین علل کوری در تمام دنیاست . شایع ترین فرم گلوکوم ، گلوکوم زاویه باز اولیه می باشد . درمان داروئی گلوکوم زاویه باز با توجه به مزمن بودن بیماری با ریسک بالا ی عدم همکاری بیمار همراه است .به همین جهت از روشهای لیزری برای درمان گلوکوم زاویه باز چه به عنوان درمان اولیه چه به عنوان درمانی همراه با درمان داروئی استفاده می گردد . SLT در سال 1997 معرفی و در سال 2001 توسط FDA مصوب شد . این روش لیزری که با استفاده از Q-switched Frequency double ND: YAG در عرض سه ثانیه باعث تحریک سلولهای رنگدانه دار زاویه چشم می شود می تواند بدون تخریب جانبی به شبکه ترابکولار باعث کاهش فشار چشم گردد . از این لیزر در درمان گلوکوم زاویه باز اولیه ، فشار بالای چشم (OHT) ، گلوکوم پیگمانتری (توام با آزاد کردن رنگدانه بداخل چشم) ، گلوکوم سودواکسفولیتیو (pseudoexfoliative) و حتی گلوکوم ناشی از مصرف استروئید استفاده شده است . مطالعات مختلف متوسط کاهش فشار 4-6 در دوره 6 ماهه پس از این لیزر را گزارش کرده اند.

 

لیزر ترابکولوپلاستی انتخابی در درمان گلوکوم با زاویه باز

 

 

درمان گلوکوم (اب سیاه) زاویه بسته با لیزر (یاگ لیزر ایریدوتومی (PI

ایریدوتومی با لیزر در درمان گلوکوم با زاویه بسته اهمیت خاصی دارد. این نوع لیزر باعث حذف بخشی از بافت می‌شود. در افراد با تنگی زاویه اتاقک قدامی چشم و یا بیماران مبتلا به آب‌سیاه زاویه بسته با استفاده از این نوع لیزر سوراخ بسیار کوچکی در محیط عنبیه ایجاد می‌شود که به آن ایریدوتومی محیطی (Peripheral Iridotomy) گفته می‌شود. به‌این‌ترتیب یک راه فرعی بین اتاقک خلفی و قدامی چشم باز می‌شود که اجازه خروج راحت‌تر مایع زلالیه و باز شدن نسبی زاویه وکاهش فشار چشم را می‌دهد.

 

یاگ لیزر ایریدوتومی

 

قطع رشته ها باقیمانده زجاجیه در برش های جراحی یا زخم های دیواره چشم

گاهی اوقات متعاقب ضربه های نفوذی به چشم یا عمل های عارضه دار چشمی ممکن است رشته های ظریفی از ژل زجاجیه داخل لبه های زخم گیر کند و باعث عوارض دیگری نظیر نارسایی قرنیه و یا ورم لکه زرد شبکیه شود. اگر این رشته های باقیمانده زجاجیه در زخم ، ظریف باشند، می تواند با عمل جراحی قطع شوند و زجاجیه به محل طبیعی و قبلی خودش برگردد.

 

 لیزر یاگ در درمان مگس پران  YAG laser vitreolysis

 لیزر یاگ برای انهدام کدورت های زجاجیه عملی سرپایی و موثر است که با استفاده از لیزر نانو پالس، رشته ها و کدورت های زجاجیه منهدم می شود. این عمل را ویترولیز می گوئیم. این عمل عوارض اندکی داشته و بیماران از آن بسیار راضی هستند. این لیزر ممکن است نیاز به عمل جراحی را به تاخیر انداخته یا نیاز به عمل را برطرف کند.

با کمک لنز دستگاه لیزر که روی چشم گذاشته می شود، نور لیزر یاگ در سطح قدامی فلوتر ها متمرکز می شود. لیزر انرژی بسیار کوتاه در 3 نانوسکند (0.000000003) را آزاد می کند. نکته مهم قابل ذکر این است که انرژی لیزر باعث شکسته شدن فلوتر ها به قطعات کوچکتر نمی شود؛ بلکه انرژی با قدرت بالای این لیزر، کلاژن و مولکولهای هیالورونین را تبدیل به گاز کرده که متعاقبا بداخل چشم جذب می شوند.

بر خلاف ویترکتومی که خطر خونریزی و عفونت در آن وجود دارد، ویترولیز غیر تهاجمی و بدون درد است که می تواند اختلالات بینایی ناشی فلوتر ها را بهبود ببخشند.  درصد موفقیت این لیزر 90 درصد است.